تحلیل روابط و الگوهای میان رشته‌ای در منتخبی از حوزه های اولویت دار علم و فناوری

مهری صدیقی

چکیده


پژوهش حاضر با هدف بررسی روابط و الگوهای میان رشته‌ای در منتخبی از حوزه‌های علمی شامل نانوتکنولوژی، بیوفیزیک، فیزیک هسته‌ای، جامعه‌شناسی و ارتباطات بر اساس تولیدات علمی محققین ایرانی در پایگاه اطلاعاتی «وب‌‌آو ساینس» انجام گرفته است. این پژوهش از نظر نوع کاربردی است و در آن از روش‌های مختلف علم‌سنجی، تحلیل استنادی و تحلیل شبکه استفاده شده است. پس از شناسایی و استخراج مجموعه داده‌های مورد نیاز این پژوهش، کلیه استنادات مربوط به این تولیدات، به منظور تعیین روابط میان رشته‌ای در این حوزه‌ها و نیز تعیین سیر تکاملی این روابط، مورد تحلیل استنادی قرار گرفته‌اند. در این بررسی به منظور قضاوت درمورد میان رشته ای‌بودن داده‌ها، نتایج حاصل از دو نوع رویکرد یکی تعیین حوزه های موضوعی مربوط به نشریات منتشرکننده استنادات مقالات و دیگری تعیین وابستگی سازمانی مؤلفین مقالات مورد توجه قرار گرفته‌اند. نتایج بررسی نشان داد که تمامی حوزه‌های علمی منتخب مورد مطالعه در این پژوهش، دارای خوداستنادی و دگراستنادی هستند. در تمامی حوزه های مورد مطالعه، همبستگی مثبتی بین دو متغیر هم‌تألیفی و رویکرد میان‌رشته‌ای وجود دارد. بین میزان استناد به مقالات و رویکرد میان‌رشته ای آنها در حوزه های مورد بررسی، رابطه معناداری مشاهده نشد. با ترسیم نقشه روابط میان‌رشته‌ای در حوزه نانوتکنولوژی مشخص شد، این روش ابزار منحصر به‌فردی در کشف الگوهای ساختاری حوزه‌های پژوهشی محسوب می‌شود و می تواند اطلاعات مفیدی درباره پیوستگی و وابستگی متقابل میان حوزه‌ها را نشان دهد.

موضوع


روابط میان‌رشته‌ای; تحلیل استنادی; هم‌تألیفی; علم‌سنجی; نقشه علمی

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.