تلفات نیترات در اراضی شالیزاری زهکشی شده دوکشتی برنج و کلزا

سمانه دوستی پاشاکلایی, علی شاهنظری, مهدی جعفری تلوکلایی

چکیده


با نصب زهکشی زیرزمینی در اراضی شالیزاری، امکان کشت زمستانه و مدیریت آب در فصل کشت برنج فراهم می­شود. با توجه به شرایط متفاوت کشت و عملیات کشاورزی، اتخاذ تدابیر مناسب برای کاهش هدر رفت عناصر غذایی از اراضی شالیزاری دارای زهکشی زیرزمینی، ضمن افزایش بهره­وری مصرف این مواد، منجر به کاهش آلودگی منابع آب پذیرنده نیز خواهد شد. برای بررسی اثرات زهکشی زیرزمینی بر غلظت نیترات خروجی و نیترات موجود در لایه­های مختلف، تحقیقی از خرداد 1394 تا اردیبهشت 1395 (طی یک فصل کشت برنج و یک فصل کشت کلزا) در اراضی شالیزاری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. تیمارهای مختلف زهکشی زیرزمینی، سه نوع سیستم زهکشی زیرزمینی معمولی شامل سیستم زهکشی با فاصله 30 متر و عمق نصب 0/9 متر، سیستم زهکشی با فاصله 30 متر و عمق نصب 65/0 متر، سیستم زهکشی با فاصله 15 متر و عمق نصب 65/0 متر؛ و یک سیستم زهکشی دو عمقی (سیستم زهکشی با فاصله 15 و اعماق نصب 0/65 و 0/9 متر به­صورت یک در میان) بودند. از زه­آب زهکش­های این تیمارها و همچنین از آب پیزومترها در اعماق 0/4، 0/9، 2 و5 متر برای تعیین میزان نیترات، نمونه­هایی تهیه شد.نتایج نشان داد که غلظت و میزان کل نیترات خروجی در فصل کشت برنج به­ترتیب 33% تا 80% و 91% تا 99% کمتر از فصل کشت کلزا بود. همچنین، غلظت نیترات زه­آب زهکش­های با عمق 0/9 متر بیشتر از مقدار آن در زه­آب زهکش­های با عمق0/65 متر بود. از طرف دیگر، نیترات موجود در آب برای تمامی تیمارها، در لایه­های بالایی خاک، بین 1 تا 18/3 میلی­گرم بر لیتر بیشتر از نیترات در لایه­های پایین­تر بود. به­طور کلی در هر دو فصل کشت برنج و کلزا، تیمار زهکشی با فاصله بیشتر و عمق کم، نیترات کمتری را آبشویی کرده­اند.


موضوع


پیزومتر; دبی زهکش; عمق خاک; عمق زهکش; فاصله زهکش

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.