عوامل مؤثر بر توسعه سامانه های نوین آبیاری از دیدگاه كارشناسان جهاد كشاورزي استان‌هاي تهران و البرز

علی اکبر محمدی, حسن علیپور

چکیده


كمبود آب يكي از عوامل اصلي محدود كننده توسعه فعاليت‌هاي كشاورزي به شمار مي‌رود. اين امر سبب شده است تا مديريت مزرعه و بهره‌وري از آب زراعي، نيازمند مشاركت هر چه بيشتر كشاورزان در اين زمينه باشد، از اين رو هدف از انجام اين تحقيق، تحلیل موانع و تسهيل‌كننده‌هاي مؤثر بر توسعه سامانه های نوين آبياري مي‌باشد. جامعه آماري مورد نظر شامل 70 نفر از كارشناسان جهاد كشاورزي بود که با استفاده از سرشماري، مورد تحليل قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه به عنوان ابزار تحقيق جمع آوري گرديد و به منظور تجزيه و تحليل داده‌هاي جمع آوري شده، از نرم­افزارهاي SPSS و Lisrel استفاده شد. براي تعيين پايايي پرسشنامه نيز با استفاده از نرم افزار R ضريب آلفاي ترتيبي محاسبه و مقدار آن براي بخش‌هاي مختلف پرسشنامه 91 درصد به دست آمد كه نشان از قابليت اعتماد داده‌ها در شرايط مشابه دارد. در اين تحقيق، به منظور شناسايي موانع و تسهيل‌كننده‌هاي تأثير گذار بر توسعه سامانه های نوين آبياري، از تحليل عاملي استفاده شد. نتايج تجزيه و تحليل در قسمت موانع توسعه، منجر به شناسايي پنج مانع تاثيرگذار بر توسعه سیستم‌های نوین آبیاری از سوی كشاورزان گردید. این موانع عبارت بودند از آگاهي كشاورزان، مشكلات فني، هزينه‌هاي اجرايي، سياستگذاري‌هاي دولتي و رضايت كشاورزان پيشرو. اين عامل‌ها به طور كلی 72 درصد از موانع توسعه سامانه های نوين آبياري را تحت كنترل خود داشتند. تسهيل‌كننده‌هاي شناسايي شده هم عبارت بودند از دانش فني كشاورزان، وضوح مزاياي نسبي و نظارت و همكاري سازمان‌ها. اين عامل‌ها نيز در كل، توانايي تبيين حدود 40 درصد از واریانس مجموع عوامل تاثير گذار بر توسعه سامانه های نوين آبياري را بر عهده داشتند. همچنين به منظور تعيين روابط مستقيم و غير مستقيم بين موانع و تسهيل‌كننده‌هاي شناخته شده، از مدل‌سازي معادلات ساختاري استفاده گرديد. نتايج اين بخش مشخص نمود كه آگاهي كشاورزان (87/0= β)، هزينه‌هاي اجرايي(67/0= β) و رضايت كشاورزان پيشرو (54/0= β) بر توسعه سامانه های نوين آبياري تأثیر مستقیم دارد. همچنين ديگر نتايج تحقيق نشان داد كه روابط غير مستقيم و ضعيفي بين هزينه‌هاي اجرايي، رضايت كشاورزان و آگاهي كشاورزان در راستاي توسعه سيستم‌هاي نوين آبياري برقرار است. مطابق ديگر نتايج به دست آمده، هيچ كدام از تسهيل كننده‌هاي شناسايي شده، تاثير معني‌داري بر توسعه سامانه های نوين آبياري توسط كشاورزان نداشتند.


موضوع


آگاهي كشاورزان; مدل‌سازي معادلات ساختاري; موانع توسعه آبياري; تسهيل‌كننده‌ها

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.