مدل‌‌‌سازی توزیع سرب با استفاده از ماشین‌های بردار پشتیبان در خاک سطحی زمین‌های حاشیه بزرگراه دزفول– هواز

ثمین نظریات, مهران هودجی, علی اصغر بسالت پور

چکیده


بررسی توزیع غلظت فلزات سنگین، برای پایش آلودگی خاک و حفظ کیفیت آن امری ضروری است. در این پژوهش، تغییرات غلظت سرب در خاک سطحی زمین­های حاشیه بزرگراه دزفول-اهواز بررسی و ویژگی‌های خاک مؤثر بر آن تعیین شد. بدین منظور، نمونه­برداری خاک از عمق 0 تا 10سانتی­متر بر روی خط مجاور با محور بزرگراه با سه نمونه یکسان به فواصل 15، 40 و 100 متری از حاشیه جاده انجام شد (مجموعاً 135 نمونه). سپس در هر نمونه خاک، غلظت کل سرب، ماده آلی ، کربنات کلسیم معادل، اسیدیته، قابلیت هدایت الکتریکی (EC) و توزیع اندازه‌ای ذرات خاک (درصد رس، سیلت، شن‌ریز و خیلی‌ریز و درصد‌ کل ‌شن) اندازه­گیری گردید. مدل­سازی با استفاده از روش ماشین­های بردار پشتیبان (SVMs) و رگرسیون خطی چندمتغیره (MLR) انجام شد. برای بررسی کارايی مدل­ها نيز از برخی شاخص‌های آماری نظير ضريب همبستگی (r)، ریشه ميانگين مربعات خطا (RMSE) و شاخص کارایی مدل (MEF) بين مقادير اندازه‌گيری شده و برآورد شده، استفاده گردید. بررسی نتایج حاصل از انتخاب متغیر به روش­ SVMs نمایان­گر آن بود که در فاصله  15‌ متری از جاده، پارامتر درصد کربنات کلسیم معادل، در فاصله 45[H1]  متری، درصد رس و در فاصله 45 تا 100 ­متری، pH و سپس میزان درصد شن بیشترین ضریب اهمیت را در جذب سطحی سرب داشتند. ضریب r و شاخص MEF برای برآورد سرب با استفاده از مدل SVM به‌ترتیب برابر 0/86 و 0/70 درصد بود، در حالی­که مقدار آن­ها برای مدل MLR برابر 0/62 و 0/38 درصد بود. بنابراین؛ بر اساس نتایج این پژوهش به نظر می­رسد بتوان از ماشین‌های بردار پشتیبان برای تعیین عوامل مؤثر بر دریافت سرب در خاک حاشیه جاده‌ها و مدل­سازی تغییرات غلظت آن در خاک استفاده نمود.

 [H1]یا 40؟


موضوع


آلاینده‌های خودرویی; آلودگی خاک; انتخاب متغیر; فلزات سمی

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.