مبانی متافیزیکی فیزیک کوانتوم دیوید بوهم (با محوریت ایدۀ نوین جهان هولوگرافیک)

ستار طهماسبی

چکیده


دیوید بوهم، استاد دانشگاه لندن، و یکی از بزرگ‌ترین فیزیکدانان فیزیک کوانتوم بود که با تفسیر هستی‌شناختی از مکانیک کوانتوم و با نگرش کل‌نگری و اعتقاد به متغیرهای پنهان، به مخالفت با تفسیر رایج مکانیک کوانتوم (تعبیر کپنهاگی) پرداخت و رویکردی متفاوت با هم‌عصران خود در پیش گرفت که صبغۀ فلسفی دارد. در این رویکرد، او با ناقص خواندن مکانیک کوانتومی و اعتقاد به حاکمیت نوعی ایدئالیسم سوبژکتیو بر ساحت آن، بی‌توجهی به مبانی فلسفی و متافیزیکی را هستۀ مرکزی مشکل اساسی فیزیک کوانتوم معرفی کرد. ازاین‌رو، پس از چهل سال کاوش ژرف، مبانی متافیزیکی خاصی را برای فیزیک کوانتوم پایه‌ریزی کرد. ازجمله این مبانی عبارت‌اند از: ایدۀ جهان هولوگرافیک، نظم مستتر و نامستتر، حوزۀ پتانسیل کوانتومی و همبستگی ماهوی همۀ اشیا، اصالت کل یکپارچه، هولوموومنت و نفی دوئالیسم میان آگاهی و ماده. محور اساسی مبانی متافیزیکی دیوید بوهم، «ایدۀ جهان هولوگرافیک» است. براساس این ایده، او اصالت را به کل تمام‌جنبش می‌دهد که بنیان اساسی تمام اشیا است و همۀ موجودات و اشیا در قلمرو نظم نامستتر (نظم آشکار  عالم) را، به‌عنوان تجلیات ساحت نظم مستتر، وابستۀ این کل می‌داند و به‌دلیل این وابستگی، آنها را نیمه‌تمامیت‌های نسبتاً مستقل می‌خواند. ایدۀ نوین جهان هولوگرافیک، دیوید بوهم را بر آن می­دارد تا با رد دوگانه‌انگاری دکارتی اندیشه و ماده، هر گونه مرز میان این دو قلمرو را نفی کند و با اعتقاد به عدم‌ استقلال این دو، آنها را انتزاعی از یک سیلان کلی قلمداد کند. دیوید بوهم با تأکید بر ایدۀ جهان هولوگرافیک و توجه به مبانی متافیزیکی خاص خود و بالأخص اصالت کل یکپارچه، به نقد همه‌جانبۀ تفکر تجزیه‌نگری و دوگانه‌انگاری می‌پردازد و خواهان چرخشی نوین در رویکرد علوم و ازجمله فیزیک به جهان است، که کلیت و وحدت را مدار جستجوهای خود قرار دهد. 


موضوع


دیوید بوهم; فیزیک کوانتوم; جهان هولوگرافیک; کل; نظم مستتر; نظم نامستتر

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.